/

Ferill aðildarumsóknar Íslands árið 2009 - 2013

Össur Skarphéðinsson, fyrrv. utanríkisráðherra, János Martonyi, fyrrv. utanríkisráðherra Ungverjalands og fulltrúi ungversku formennsku ráðherraráðs ESB, og Stefan Füle, stækkunarstjóri ESB. Mynd tekin árið 2010 við upphaf aðildarviðræðna.
Össur Skarphéðinsson, fyrrv. utanríkisráðherra, János Martonyi, fyrrv. utanríkisráðherra Ungverjalands og fulltrúi ungversku formennsku ráðherraráðs ESB, og Stefan Füle, stækkunarstjóri ESB. Mynd tekin árið 2010 við upphaf aðildarviðræðna.

Til upplýsingar: Þessi upplýsingamoli var birtur á vef utanríkisráðuneytisins sem hluti af sérstakri upplýsingasíðu sem sett var í loftið í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið sem fram fór 29. ágúst 2026. Þjóðaratkvæðagreiðslan, sem haldin var á grunni stefnuyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar frá 21. desember 2024, fór þannig að 52,8% Íslendinga hafnaði því að aðildarviðræður við Evrópusambandið yrðu teknar upp að nýju. Já sögðu 47,2% kjósenda en þátttaka í atkvæðagreiðslunni var 82,6%.

--------

Aðildarumsókn Íslands er enn í gildi þó hlé hafi verið gert á viðræðum. Fjallað er um stöðu umsóknarinnar í sérstakri greinargerð sem utanríkisráðuneytið vann fyrir utanríkismálanefnd Alþingis í ágúst 2025.

Þar kemur eftirfarandi fram:

  • Ísland sótti um aðild að ESB 17. júlí 2009 með bréfi forsætisráðherra og utanríkisráðherra.
  • Í júní 2010 samþykkti leiðtogaráð ESB einróma að hefja viðræður og veita Íslandi stöðu umsóknarríkis.
  • Vorið 2013 ákvað ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks að gera hlé á viðræðum.
  • Í mars 2015 sendi utanríkisráðherra bréf til formennskuríkis ESB þar sem talað var um að stöðva aðildarviðræður að fullu og að það væri bjargföst afstaða íslenskra stjórnvalda að ekki skuli líta á Ísland sem umsóknarríki.
  • Tvívegis var lagt upp með að leggja fram þingsályktunartillögu um formlega afturköllun en hvorug hlaut brautargengi og afgreiðslu Alþingis.
  • Talsmaður stækkunarsviðs ESB sagði 15. janúar 2025 að aðildarumsókn Íslands væri enn í gildi þar sem hún hefði aldrei verið formlega afturkölluð.
  • Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar ESB, sagði á Íslandi 17. júlí 2025 að sambandið liti svo á að umsókn Íslands væri enn í gildi.
  • Reglugerð ESB frá 2021 um fjárhagslegan stuðning á undan aðild tilgreinir Ísland sem umsóknarríki og staðfestir að umsóknin er í gildi.
  • ESB hefur aldrei litið svo á að Ísland hafi dregið umsókn sína formlega til baka.

Heimild: 

Sérstök greinagerð utanríkisráðuneytisins fyrir utanríkismálanefnd Alþingis, ágúst 2025.

Ítarefni:

Sjá stöðu samningaviðræðna Íslands og ESB árið 2013 þegar hlé var gert á viðræðum (2013).

Var efnið hjálplegt?